Birbirine Çarpan Yıldızlardan Altın ve Gümüş Yayılıyor

Bilim insanları, Süpernova yıldız patlamaları sonucunda oluşan iki ‘nötron yıldızının’ tam 130 milyon yıl önce çarpışmasıyla oluşan katalizmik patlamada uzaya altın ve gümüş gibi önemli metallerin yayıldığını tespit etti. Yer çekimsel dalgalar da ilk kez gözlemlenebilir etkileriyle kayda alındı.

ABD’deki Lazer İnterferometre Kütle Çekimsel Dalga Gözlemevinden (LIGO) yapılan açıklamada, gözlemevinin Washington ve Louisiana eyaletlerindeki ikiz dedektörlerinin, 17 Ağustos’ta Dünya’dan tam 130 milyon ışık yılı uzaklıktan güçlü bir yerçekimsel dalga sinyali aldığı, sinyalle birlikte aynı anda ABD Havacılık ve Uzay Dairesinin (NASA) Fermi Uzay Teleskobunun da gökyüzünde bir gama ışıması kaydettiği belirtildi.

Açıklamaya göre; bilim insanları, her iki etkinin de birbirinin etrafında hızla dönen iki nötron yıldızının çarpışmasıyla meydana gelen aynı kozmik olaydan kaynaklandığını belirledi.

​LIGO’nun açıklamasıyla dünya üzerinde veya yörüngede bulunan 70’e yakın uydu ve teleskop çarpışma sonrası oluşan ışıma ve yayılmanın etkilerini gözlemlemek üzere kamera ve alıcılarını bu patlamaya çevirdi.

Teleskop ve ölçüm aygıtları, patlama ardından uzay boşluğuna yayılan kalıntılarda altın, gümüş ve platin gibi değerli metallere ait kimyasal izler tespit etti.

LIGO daha önce dev kara deliklerin çarpışmasından kaynaklanan yerçekimsel dalgaları kayıt etmeyi başarmış, ancak bunlara ışıma gibi herhangi bir doğrudan gözlem eşlik etmemişti. Yerçekimsel dalgalar ilk defa dalgalanma etkisine yol açan olayın gözlemlenebilir etkileriyle kayıt edilmiş oldu.

EINSTEIN 100 YIL ÖNCE SÖYLEDİ

Bilim insanları nötron yıldızlarının çarpışmasının kayda alınmasının evrenin maddi yapısının anlaşılması açısından büyük önem taşıdığının altını çiziyor. Simyacıları yüzyıllardır meşgul eden, altın gibi değerli metallerin nasıl oluştuğunun sırrı da bu gözlemle açıklığa kavuşmuş oluyor.

Albert Einstein
Albert Einstein

Yalnızca 20 kilometre çapında olan ve güneşten 1.1 ile 1.6 kat ağır olan nötron yıldızlarında ki bir çay kaşığı kadar madde içeriği dünyada Everest Dağı kadar bir kütle ağırlığına sahip olmaktadır. Evrende demirden ağır, altın, gümüş, platin ve uranyum gibi değerli metallerin kaynağının, nötron yıldızlarının patlaması sonucu uzaya saçılan kalıntılar olduğu sanılıyor. Çarpışma sonrası tespit edilen izler ise bu düşünceyi doğrulamış oldu.

Kütle çekimsel dalgaları, büyük çaplı kütle devinimlerinin evrenin uzay – zaman dokusunda yarattığı dalgalanma etkileri olarak tanımlanıyor. Albert Einstein‘ın 100 yıl önce genel görelilik teorisinde ortaya attığı kütle çekim dalgaları, ilk kez LIGO tarafından Eylül 2015 ‘te kaydedilmişti.

LIGO, bu gözlemde dünyadan 1.3 milyar ışık yılı uzaklıkta iki dev kara deliğin birbiriyle çarpışarak birleşmesinden ortaya çıkan kütle çekimsel dalgalanma etkisini kayıt altına almayı başarmıştı. Ardından Aralık 2015 ve Ocak 2017’de yine çarpışan kara deliklerden kaynaklanan kütle çekim dalgaları iki kez daha kayda geçirilmişti. Sizde bu konu hakkında düşüncelerinizi yorum yazarak belirtebilirsiniz.

Kaynak
https://tr.sputniknews.com/bilim/201710171030626033-bilimler-insanlar-altn-yildizlar-carpisma/

Yorumlar

yorum

Can Doğan

Teknoloji Yazarı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir